6-3-2015


Dutch Only!
"Hans van den Barg" - DDDAC Review
by Audio Dandy


Een uitgebreide luistermiddag!

Vandaag komt Hans van den Barg op bezoek in mijn studio om zijn DDDAC en zijn Simplex 6C33C Single Ended buizen versterker te laten horen.
Ik ben erg benieuwd hoe zijn DDDAC en versterker klinkt tov mijn huidige referentie audio set. (Audio-GD Master 10 versterker met Audio-GD Master 7 DAC)


De luidsprekers: "Lyric Audio"

De luidsprekers die we voor deze luistermiddag gaan gebruiken zijn is de "Lyric Audio" model: "LS-V"
"Lyric Audio" was een Nederlands High End luidspreker merk uit de jaren 80, gemaakt in Amsterdam door
Jan Smelik en Rendolf Zeeman.
Meer informatie over dit merk kun je vinden op de website van Audiofriends:
http://www.audiofriends.nl/audiofriends/lyricaudio/

Deze luidspreker is een twee-weg bass reflex luidspreker systeem
met een zeer goed ontworpen scheidings filter.
Deze luidspreker bevat twee woofers in zg. tandem opstelling. De tweede woofer zit in de kast, belast met een basreflex.

De luidspreker heb ik destijds (vele jaren geleden) bij Rhapsody in Hilversum gekocht, en dit was echt een van mijn beste audio aankopen ooit!
De luidsprekers bevielen mij zo goed dat ik tot nu toe nog steeds gebruik als mijn primaire high-end luidsprekers.
De luidsprekers heb ik recent nog gecontrolleerd op verval van de consusranden, maar de luidspreker units waren nog helemaal goed.

Ik kan haast niet wachten om te gaan luisteren!


Mijn luister studio, voordat Hans met zijn apparatuur kwam...



Gelukkig duurde het wachten niet lang, Hans was gearriveerd en binnen korte tijd hadden we de versterker en
DDDAC aangesloten op Hans zijn laptop.


De DDDAC wordt aangestuurd via USB, maar wel met een a-synchrone USB-receiver. Het USB-receiver board wordt met een aparte 5V voeding gevoed en dit geeft een duidelijke verbetering t.o.v. van de standaard 5V die via de USB-kabel wordt geleverd.


 

 


De buizen versterker moest eerst even warm draaien
En Hans gebruikt twee voltmeters om de bias correct in te stellen.

 


Hiervoor heeft Hans twee aansluiten op de versterker gemaakt, eentje voor de linker buis en eentje voor de rechter.

 

"DDDAC modified by Hans van den Barg"

Wat is een DDDAC?
Het orginele ontwerp van de DDDAC is de Nederlandse audio ontwerper "Doede Douma"
Het ontwerp bestaat uit 4 identieke DAC's boards (modules) waarop twee PCM1794A Chips geplaats zijn
die in NOS mode werken.
NOS betekend Non Oversampling, deze DAC techniek gebruikt dus geen digitaal filter!
De DDDAC modules werken in 2x Mono Mode.
Doede Douma heeft met deze modules een modulair DAC systeem ontworpen waarbij je zelf kunt kiezen
hoeveel dac-boards (modules) je wilt gebruiken.

Hans heeft voor vier parallel boards gekozen omdat je hiermee de lineairiteit vergroot en de uitgangsimpedantie verkleint, en de dac gaat hierdoor nog beter klinken.
Er zitten dus maar liefst 8 PCM1794A chips in de DDDAC!


Doede Douma verkoopt de DDDAC als zelfbouw pakket via de website: Http://www.audio-creativeshop.nl
De duurste variant kost 893 euro en dan zijn de boards al geassembleerd en getest
Ze moeten dan nog wel samen gevoegd worden in een behuizing.
Hans heeft in zijn DDDAC ook nog extra voedingen en uitgangstransformatoren, en dan kost de DAC ongeveer 1350 euro. dit is nog zonder een behuizing en aansluitmateriaal.


Zo ziet de 1794 DDDAC Kit eruit

 


Hans van den Barg vond de Doede Douma DAC erg goed, maar hij wilde het ontwerp nog beter maken!

De Hans van Barg versie van de 1794 DDDAC


 

De DDDAC van Hans van den Barg van boven af gezien:

Links boven:
12V voeding voor de DAC-boards, gemodificeerd met betere weerstanden en zekering. Deze 12V voeding wordt binnenkort vervangen door een betere voeding met EI-kern transformatoren.

Rechtsboven:
5V voeding voor de a-synchrone USB-receiver. De EI-kern transformator is zelf gewikkeld. Een EI-kern transformator is beter dan een ringkerntransformator voor (digitale) audio toepassing.
 
In het midden:
A-synchrone USB-receiver.

Links onder:
Het mainboard met vier parallelle dac-boards. Deze dac-boards worden binnenkort ook nog gemodificeerd met o.a. shuntreg’s.

Recht onder:
Twee lijn-uitgangstransformatoren. Deze trafos bepalen voor een groot deel het geluidsbeeld. Deze trafos zijn gekozen tijdens een luistertest met vijf verschillende typen trafos.



Allen Bradley weerstanden in de 12V voeding (duidelijk beter).




Vier parallelle dac-boards ongemodificeerd. Binnenkort worden de dac-boards ook gemodificeerd met o.a. shunt-regulators.




De uitgangstrafos in natuurrubber vastgezet.


 

De versterker: "Simplex 6C33C Single Ended Tube Amplier"

Deze versterker is direct gekoppeld, d.w.z. dat er geen koppelcondensator of interstage is gebruikt tussen de stuurbuis en de eindbuis. In feite kent de versterker maar vier componenten in de directe signaalweg; een stuurbuis, een weerstand, een eindbuis en de uitgangstransformator.


De middelste twee buizen zijn diodes voor de voeding van de 6C33C eindbuizen.

 



Achteraan; De uitgangstransformator ontdaan van zijn beschermkap.


 


De self-compensating uitgangstransformator; Geen luchtspleet in de transformatorkern, maar de transformator is self-compensating voor de bias.







Luisteren naar muziek


 

Even een mooi muziek nummertje opzoeken, en het luisteren kon beginnen!

Onbekend maakt onbemind, en dat geld zeker voor Hans zijn DDDAC modificatie en zijn versterker.
Beide producten bevinden zich nog in prototype fase, maar ze zijn volledig operationeel.
Ik ben blij dat ik Hans heb uitgenodigd om uitgebreid naar zijn DAC en versterker te luisteren, want ik heb erg veel geleerd gedurende deze luistermiddag.

Laten we beginnen met Hans zijn buizen versterker, hoe klinkt deze nou?
In een woord?
Subliem! het midden gebied is open, en het typische "open" GRAAF geluid vind je zeker terug in de versterker.
Maar deze versterker gaat nog een stukje verder.
Hans zijn versterker heeft ook erg veel drive, passie, en klinkt erg ruimtelijk.
Maar de versterker blijft vooral muzikaal en zacht klinken, heeft absoluut geen scherpte.

Het geluid staat als een huis, je hoort meteen dat deze versterker een erg hoog niveau heeft.
We hebben naar verschillende nummers geluisterd klassiek, jazz, en zelfs naar Elvis Presley!
Jawel Elvis, met het nummer ‘Fever’.

Ik stond verbaasd van de opname kwaliteit van dit nummer, de muziek klonk voortreffelijk
De ruimtelijke afbeelding was erg goed.
Zo goed zelfs dat ik al nerveus begon te worden, want zo goed had ik het nog nooit eerder
in mijn studio gehoord...



De DDDAC modificatie van Hans van den Barg: "Wolf in schaapskleren?"

Op het eerste gezicht ziet voor een leek deze DDDAC er niet uit, een houten plankje met wat printjes erop.
Maar niets is minder waar, deze DAC is een "killer".
Een echte wolf in schaapskleren dus, want deze DDDAC heeft een ongelooflijk goede geluidskwaliteit!
Ik had dit al waargenomen op de Zelfbouw Luisterdag in Hengelo, en wederom werd mijn ervaring bevestig
in mijn eigen luister ruimte, op mijn eigen versterker en luidsprekers.
 
Hans heeft de volgende zaken verbeterd t.o.v de bestaande DDDAC:
 
 - Gemodificeerde 12V voeding
 - Audiofiele 5V voeding met EI-kern transformator voor de USB-receiver.
 - Zeer mooie uitgangstransformatoren.
 
Ook heeft Hans van den Barg bewust gekozen voor hout als behuizings materiaal.
Hans vertelde mij dat hij dit vooral gedaan heeft vanwege de klank, "de energie moet eruit kunnen"
Het op het eerste gezicht klungelige uitziende houten plankje is dus een bewuste en weloverwogen keuze.
 
We hadden de DDDAC aangesloten op de Master 10 versterker van Audio-GD
En we hebben de DDDAC ook vergeleken met de Master 7 DAC van Audio-GD.
Oeps, dat had ik achteraf gezien misschien beter niet kunnen doen...waarom?
Omdat deze DDDAC van Hans de Master 7 van tafel speelde!



Audio-GD Master 7 versus Hans van den Barg DDDAC

Jawel, ik kon het eigenlijk niet geloven, (en Hans ook niet) maar eerlijkheid duurd het langst,
Het oplossend vermogen en vooral de ruimtelijke precizie van deze DDDAC is enorm.
De instrumenten en de stemmen werden nog preciezer en plastischer in de ruimte geprojecteerd.
De Master 7 heeft een naam hoog te houden op dit vlak, maar Hans zijn DDDAC is toch net een stukje beter.
Hans had ook verwacht dat de Master 7 met 8 BurrBrown PCM1704-UK chips beter zou klinken, maar de realiteit was die middag toch anders.

De DDDAC speelde als een zonnetje en de DDDAC klonk erg aangenaam, open en muzikaal
De Master 7 DAC klonk daarintegen in combinatie met de Master 10 een stuk, "digitaler" en scherper in het hoog.
De ruimtelijkheid in de breedte was misschien bij de Master 7 wat breder, en het laag was misschien iets dieper. kwa karakter en muzikaalheid vond ik de DDDAC toch mooier klinken.

 
Beide DAC's zitten in de zelfde prijsklasse rond 2000 euro,
Hans zijn huidig ontwerp koste ongeveer 1350 euro en dit is nog zonder behuizing en aansluitmateriaal.
Beide apparaten zijn erg goede DAC's.
Ze klinken beter als menig DAC van de commerciele concurrent in de zelfde prijsklasse.

Maar voor Hans van den Barg kan het altijd beter, en daarom heeft Hans al een aantal verbeterplannen in petto met deze DAC.
Ik ben erg benieuwd!

Maar wat worden dan deze modificaties?

Dit worden o.a. shuntregs voor de dac-boards, nieuwe 12V voeding obv een EI-kern transformator, en evt. een "I2S" receiver.

Hans heeft dank zij zijn modificaties de kwaliteit van de bestaande DDDAC naar een ongekende hoogte gebracht.
En hij heeft mij laten horen dat zijn versie van de DDDAC een enorme potentie heeft.
Als zijn dac in de toekomst misschien commerciel uitgebracht zou worden,
dan is het werkelijk een echt Nederlands top produkt!

 

De luidsprekers "Lyric Audio"

Destijds, klonken deze Lyric's als de beste en waren ze echt topper binnen de prijsklasse van 2000 gulden.
Maar de ontwikkelingen in de techniek gaan verder, nieuwe materialen worden uitgevonden, en bestaande materialen vergaan.
De vooruitgang gaat nou eenmaal onverminderd verder...
Na deze luistermiddag werd duidelijk dat mijn luidsprekers na 35 jaar (!) toch met pensioen moeten...
Ze klinken nog steeds erg goed, maar de overvloed van details van de DDDAC ontgaan deze luidspreker.
Hans vond net of er "iets" voor het hoog zat, maar ja, Hans heeft zelf een magnetostaat thuis...
en dat is natuurlijk een hele andere tak van sport.

Maar ik kom mij vinden in Hans zijn bevindingen, en ik merkte ook dat het geluid niet meer optimaal was.
De conusranden had ik onlangs nog gecontrolleerd en de Vifa units waren nog steeds in orde.
Maar de kracht van de Master 10 is te groot, het aantal details van de Master 7 DAC teveel, de Lyric's
kunnen het niet meer weergeven.
Toch erg knap dat deze luidspreker zo lang meegespeeld hebben, en nog steeds het erg goed doen.
Petje af voor Jan Smelik de ontwerper van deze fantastische luidspreker.


Conclusie:

Zo zie je maar weer dat "luister middagen" soms ook teleurstellend kunnen zijn, in de zin van dat het niet
leuk is als de meegebrachte audio apparatuur net iets mooier klinkt dan je eigen set.
Van de andere kant moet je ook leren om als Audiofiel eindelijk een keer tevreden te zijn?

Gelukkig is niet iedereen het hiermee eens :-) en Hans gaat rustig verder met het verbeteren maken van zijn
DDDAC.
Volgens hem kan het altijd beter, en wat ik vooral geleerd heb is dat verbeteringen niet betekenen dat je duurdere componenten in je ontwerp stopt, maar dat je componenten plaatst die "beter" klinken.

Ontwerpen doe je met je oren, en dus niet alleen maar naar de specificaties kijken.
Dit is de grote kracht van Hans, hij ontwerpt audio apparatuur vooral met zijn oren, en dat hoor je!

Ik wens Hans erg veel succes met zijn verdere audio design carrière, en ik hoop ooit nog eens een Hans van den Barg DDDAC te mogen aanschaffen.
Het is een fantastische DDDAC! een duidelijk voorbeeld van een zelfbouw product dat aanzienlijk beter klinkt dan de reguliere commerciële audio producten!




Belangrijke opmerking:

Omdat gedurende de test de Audio-GD Master 7 dac via "I2S" aangesloten was, en de DAC van Hans via "USB" is het moeilijk om een goede uitspraak te doen over welke DAC nou "beter" klonk.
Ik ben zelf geen voorstander van "USB" en ik verkies "I2S" boven "USB".
Maar Hans heeft met zijn ontwerp wel laten zien dat ook met "USB" het erg goed kan klinken!

Achteraf bleek dat er een probleem was met "I2S" !

De kwaliteit van mijn huidige set viel namelijk op de test dag toch wel een beetje tegen.
Ik ben gaan onderzoeken wat er aan de hand kon zijn en twee zaken vielen mij op.
De stereo kanalen waren op mijn set omgewisseld! hoe kan dit nou?
De ACSS kabels (van mijn dac naar de versterker) waren goed aangesloten, daar kon het niet aanliggen.
Omdat ik "I2S" gebruik, heb ik eens nauwkeurig naar de  Pink Faun I2S Bridge gekeken,
Wat bleek? de stereo kanalen worden verkeerd doorgeven naar de dac...?

Dit verklaard dat het geluids beeld gedurende de test vertekend was, en dat de Master 7 niet optimaal presteerde.
Wat nou de precieze oorzaak is van het "verdraaien" van de stereo kanalen ben ik nog aan het uitzoeken
Het kan aan twee dingen liggen, de "I2S" kaart in mijn HTPC of aan de interne "I2S" receiver in de dac.

Ik ben nog bezig met overleg met beide importeurs van deze producten om te onderzoeken wat de oorzaak zou kunnen zijn.
Kortom een niet optimale test omgeving dus, en de conclusies zijn dus vooral gevoelsmatig, gebaseerd
op het moment van de luistersessie.

Zo zie je maar dat een luistersessie op verschillende manieren leerzaam kan zijn,
en dat het toch altijd beter kan...
 

Update

Na een mailtje naar beide importeurs, kreeg ik snel reactie van Pink Faun en Magnahifi.
Het omwisselen van de stereo kanalen was een modificatie die gemakkelijk uit te voeren was.
Mijn "probleem" was dus op twee manieren op te lossen.
Door mijn DAC open te maken en de HDMI module op te sturen, of de I2S Bridge (PCI-E kaart).
Omdat het voor mij gemakkelijker was om een PCI-E kaart uit mijn zelfgebouwde HTPC te halen
heb ik voor de gekozen om mijn I2S Bridge op te sturen.
Gelukkig maar! zo zie je maar dat als je apparatuur hebt die modulair, en modificatie vriendelijk is ontworpen
kleine probleempjes snel en eenvoudig kunnen worden opgelost.
Ik wil beide importeur bedanken voor hun snelle reactie, en voortreffelijke service!


 

Special thanks to Hans van Barg for his support
and help with this review.




 


                                                                                 BACK

                                                         Copyright(C) 2015 www.maartenvandruten.com   All Rights Reserved