7-2-2015


Dutch Only!
AZB 2015 - "Hans van den Barg"
Simplex 6C33C Single Ended Tube Amplier
+ DDDAC Review"

by Maarten van Druten


Hans van den Barg's "Simplex" versterker - Een 6C33C direct coupled ontwerp!


AZB 2015

AZB staat voor Audio Zelfbouw,
Op zaterdag 7 februari 2015 werd in Hengelo een AZB luisterdag georganiseerd,
en ik was erg benieuwd om daar eens te gaan kijken en luisteren natuurlijk.

Audio Zelfbouw heeft mij altijd erg geïnteresseerd, en ik was ook erg benieuwd hoe
deze zelf ontworpen en gemaakte audio producten zich verhouden tot reguliere
audio producten die je in de winkel kunt kopen.

Ik heb die dag naar veel verschillende (buizen)versterkers, luidsprekers en DAC's
geluisterd en ook met veel audio ontwerpers gesproken.
Zo ontmoete ik Hans van den Barg, die een hele speciale versterker heeft ontworpen, waar ik zo van onder de indruk was dat ik erg graag meer over wilde weten!
Ik vroeg Hans of ik een uitgebreid review mocht maken over zijn versterker, en hij vond dit een goed idee!

 

Over Hans van den Barg

Hans van den Barg:
Al meer dan 35 jaar bezig met audio, zelfbouwaudio en verbeteren/tunen van audiocomponenten. Ben ooit begonnen met het zelf bouwen van luidsprekers obv Kef componenten. Daarmee destijds Klaas Feenstra, recensent van het blad HiFi Video Test, zodanig weten te imponeren dat hij een reeks artikelen plaatsten over DIY luidsprekers obv van de Kef B139. Ook meerdere transistor versterkers gebouwd.
Jaren geleden overgestapt van transistor naar buizenversterkers omdat die magische buizensound me behoorlijk ‘te pakken had’. Ik heb meerdere commerciële buizenversterkers gehad die ik allemaal met succes heb verbeterd. Tot dat ik de Graaf OTL eindversterker in huis kreeg. Deze versterker zette voor mij een nieuwe maatstaf. Ik werd gegrepen door de briljante, detailrijke en open sound van de Graaf en ik besloot een eigen buizenversterker te gaan bouwen, geïnspireerd door de Graaf.
Wat ik belangrijk vindt in geluidsweergave dat deze realistisch, transparant, detailrijk en kleurloos overkomt. En mijn ervaring is dat audiocomponenten die een zeer korte signaalweg hebben, deze realistische geluidsweergave het beste reproduceren. De Amerikanen zeggen niet voor niets dat de beste versterker “wire with gain” is. Mijn ervaring is dat condensatoren en weerstanden in de directe signaalweg (inclusief de voeding) roet in het eten gooien. En deze moet je dan ook zo veel mogelijk zien te vermijden. En als ze noodzakelijk zijn dan moet je zeer zorgvuldig, goede kwaliteit, componenten kiezen op die plek.


 

Introductie G.R.A.A.F

Gruppo Ricerche Audio Alta Fedeltà, (G.R.A.A.F) werd opgericht in december 1985,
Dit was het resultaat van een ontmoeting tussen een kleine groep mensen die één ding met elkaar gemeen hadden; namelijk een sterke passie voor High – Fidelity
en een onbegrensd vertrouwen in de ontwerper en partner van het bedrijf, de heer Giovanni Mariani.
G.R.A.A.F is gevestigd in Modena Italië.

G.R.A.A.F is een audio merk wat vooral bekend geworden door het ontwerpen van heel mooi klinkende buizen eindversterkers.
Een van de bekendste creaties van G.R.A.A.F is de GM200 buizen-eindversterker die gebouwd is volgens een heel opmerkelijke techniek namelijk: OTL-OCL
Dit betekend dat de (buizen)eindversterker geen uitgang's trafo heeft!
OTL staat voor "Output-Transformer-Less" daarnaast was deze versterker ook OCL (Output-Capacitor-Less) zonder uitgangscondensatoren dus.

Deze techniek klinkt heel erg goed vanwege de zeer hoge vermogensbandbreedte en de hoge slewrate (stijgsnelheid, of zeg maar: dynamiek, het vermogen om pieken weer te geven).
Keerzijde hiervan is, dat als een eindbuis stuk gaat, dit de luidspreker ernstig kan beschadigen...
Zoals vaker in de audio techniek, elk voordeel heeft vaak ook een of meerdere nadelen...
Maar dit weerhield Hans van den Barg er niet van, om toch verder te gaan met het onderzoeken van de direct gekoppelde ontwerpen.

Op deze blog van Hans kun je lezen wat de ontwikkeling stappen waren van de Simplex versterker:
http://dcmb6c33c.blogspot.nl/2014_03_01_archive.html



De "Simplex amplifier" - Een 6C33C direct coupled ontwerp!



Hans van den Barg:
Geïnspireerd door de Graaf OTL bouwde ik mijn 6C33C buizeneindversterker. Wat voor mij vast stond dat ik ook met deze fantastische Russische eindbuizen wilde werken en dat het een direct gekoppeld design moest zijn (geen koppel-c of interstage). En ik kwam uit bij het ontwerp van Ari Polisois. Het basisontwerp sprak mij aan en ik heb het ontwerp verder uitgewerkt en aangepast naar mijn eigen inzicht. Het unieke van het design is dat het maar vier componenten telt in de directe signaalweg : stuurbuis, weerstand, eindbuis en uitgangstrafo.


UGT uitgangstrafo

Hans van den Barg:
De uitgangstrafo (UGT) is ook erg bijzonder. Het is een self compensating UGT. Hetgeen betekent dat het geen traditionele luchtspleet nodig heeft om de DC-stroom op te heffen, wat normaal gesproken noodzakelijk is bij single ended ontwerpen. Waardoor je een groot aantal voordelen krijgt:

- Het gehele magnetisch circuit is beschikbaar voor het AC signaal
- Je hebt veel minder primaire wikkelingen nodig om juiste primaire zelfinductie te verkrijgen
- Waardoor de inwendige weerstand van het circuit drastisch vermindert
- Wat tot gevolg heeft dat de vervorming die optreed binnen de UGT drastisch vermindert
- Wat uiteindelijk tot gevolg heeft dat je alle microdetails nu wel hoort, die eerder verdwenen in de vervorming die optreedt binnen de UGT.

Momenteel ben ik bezig met een verdere ontwikkeling van deze UGT, de zogenaamde ‘Active OPT’ (actieve UGT) waarbij het hierboven beschreven effect nog groter zal zijn.



Achter deze twee buizen zit de UGT uitgangstrafo
(onder een houten bescherm kapje)

 



De 6C33C buis

Audio Dandy:
Waarom heb je voor deze buis gekozen? en wat maakt deze buis zo uniek?

Hans van den Barg:
De keuze voor de 6C33C is vanwege zijn enorm robuuste uitvoering en zeer lage inwendige weerstand. De lage inwendige weerstand zorgt er voor dat je de UGT laag-ohmig kan aansturen, waardoor de vervorming binnen de UGT vermindert. De lage inwendige weerstand zorgt er ook voor dat versterker voldoende energie kan leveren, ook in de lagere bas-partijen met voldoende dempingsfactor.




 

DDDAC

Audio Dandy:
De DDDAC is een ontwerp van de Nederlandse audio ontwerper: Doede Douma.
Oude website:
http://www.dddac.de/start.html - nieuwe website: http://www.dddac.com/dddac1794.html

Ik moet eerlijk bekennen dat ik nog nooit eerder van dit ontwerp gehoord had, maar ik ben blij
dat ik dankzij de AZB dag naar deze DAC kon luisteren.

Mijn huidige DAC is een Audio-GD Master 7 die net als de DDDAC ook meerdere DAC chips parallel gekoppeld heeft.
Het parallel schakelen van meerdere DAC's heeft het prettige effect dat het geluid heel open en detailrijk
gaat klinken.

Ik hoorde dit ook terug bij de DDDAC, ik was erg onder de indruk van de kwaliteiten van deze DAC!




Audio Dandy:
Kun je wat meer vertellen over deze NOS dac?
Waarom klinkt deze DAC zo open?

Hans van den Barg:
De keuze voor de DDDAC is er ook één van ‘Less is More’ en korte signaalweg. Dat geldt ook voor digitale circuits. Vanwege het NOS ontwerp kent deze DAC dan ook een korte digitale signaalweg. En dat hoor je dan ook direct. Hoewel ik de DDDAC niet uitvoerig heb getest en vergeleken met andere DAC’s, kenmerkt deze dac zich door een open en transparant geluid.

Ook hier is de voeding erg belangrijk. De standaard-voeding is aangepast en de drie draadgewonden weerstanden in de voeding zijn verwijdert. Deze weerstanden zijn gedeeltelijk vervangen door Carbon Composition weerstanden. Het effect hier van is zeer duidelijk waarneembaar. Zo duidelijk zelfs, dat ik nu een nieuwe voeding aan het ontwikkelen ben voor de DDDAC.

Want in tegenstelling tot de digitale schakeling van de DDDAC, is de bijbehorende voeding behoorlijk complex en kent vele componenten. Mijn nieuwe voeding voor de DDDAC zal veel minder complexiteit en componenten kennen. Wellicht wordt het een traditionele buizen-voeding met papier-in-olie condensatoren en smoorspoelen. Wordt vervolgd.



DDDAC dac-boards, vier parallel.

 

Links op de foto: de vier-deks DDDAC
In het midden: asynchrone USB naar I2S converter
Rechts: Voeding voor de DDDAC met op de voorgrond een kleine modificatie met parallelle Allen Bradley Carbon Composition weerstanden (duidelijk hoorbare verbetering).


Een hele speciale volume regeling!


Hans van den Barg:
De DDDAC speelt het mooist, zeker in de vier-deks variant, met een transformator uitgang ipv condensatoren in de uitgang. Hierboven een zogenaamde transformator volume regeling (TVC; Transformer Volume Control). Deze combineert een lijn-uitgangstransformator met volumeregeling en stelt je in staat de DAC rechtsreeks aan te sluiten op de eindversterker. 



Luisteren

Audio Dandy:
Kun je wat meer achtergrond informatie geven over de set die je bij de AZB dag had meegenomen?



Hans van den Barg:
Op de show was te zien mijn 6C33C Simplex versterker met DDDAC. Als bron gebruikte ik een Windows 7 laptop met Foobar player (wasapi drivers).
De luidsprekers kwamen van PappaLeo. Zowel PappaLeo als zijn luidsprekers waren voor mij onbekend voorafgaand aan de show.




Audio Dandy:
De PappaLeo luidspreker met Dynaudio Esotec D260 (!) tweeter

 

Luister sessies:


  

Audio Dandy:
Kun je zelf omschrijven hoe je jou set vind klinken? Wat zou je eventueel willen verbeteren?
Wat vind je het mooie van jou versterker? waar ben je het meest trots op?

Hans van den Barg:
Hoe ik het vind klinken : zie boven. En misschien beter dat jij hier iets over zegt.
Waar ik het meest trots op ben : mijn set laat altijd zijn kwaliteit cq. signatuur horen; waar ik ook ben, in welke ruimte dan ook en met welke speakers dan ook. Dat was ook de ervaring die ik had bij het ETF in Berlijn. Het ETF is het European Triode Festival en daar heb ik ook mijn versterker gedemonstreerd met meerdere (niet foutloze) DIY speakers in verschillende ruimtes en dezelfde signatuur bleef onverminderd hoorbaar.


Audio Dandy:
En toen werden twee echte klassiekers aangesloten de Tannoy SRM 12X Super Red Monitor!

Audio Dandy:
De Tannoy's gaven een mooi ruimtelijke weergave en hadden geen enkele moeite met het flinke volume
van de demonstratie.
Thuis speel ik zelf niet zo hard, maar deze Tannoy's geven de luisteraar wel het gevoel om echt bij het concert aanwezig te zijn (bij concerten word ook meestal gebruikt gemaakt van compression driver luidsprekers)

Ik vond het geluid na enkele nummers toch wel een beetje vermoeiend, dit kwam niet door de versterker
maar door de compression drivers die in deze Tannoys zitten
Persoonlijk vind ik deze luidsprekers beter geschikt voor PA doeleinden of grote kasteel ruimtes :-)

De kleine twee-weg luidsprekers van PappaLeo met de Dynaudio Esotec D260 tweeters klonken veel natuurlijker en rustiger op de Simplex versterker.
Het zijde zachte geluid van de Esotec D260 tweeters in combinatie met het open en dynamische geluid van
de Simplex versterker was een goede match.

De volumes tijdens de demonstratie waren voor mij iets aan de hoge kant, maar de kwaliteiten
van de apparatuur kwammen toch goed naar voren.

Het geluid van de Simplex versterker is prachtig, en je kunt zeker de G.R.A.A.F OTL elementen terug horen
die ik destijds ook ervaarde op de VADShow in Veldhoven.

Het geluid van de Simplex versterker klinkt erg open en dynamisch, "zuiver" is misschien een beter woord.
De DDDAC heeft de zelfde geluids eigenschappen en deze twee passen dus erg goed bij elkaar.

Hans vertelde mij zelf dat hij thuis magnetostatische luidsprekers heeft, ik denk dat dit een goede (betere)
match is dan de Tannoy's.
De Simplex versterker is erg direct en dynamisch in combinatie met een vrij scherp en doordringend geluid
van de Tannoy's was het voor mij een beetje te veel van het goede.

Ik ben door Hans zijn demonstratie erg geïnteresseerd geraakt in direct gekoppelde buizenversterkers en naar de DDAC!

 

Tot slot:

Audio Dandy
Jouw conclusie van jou set, ben je zo tevreden? zou je nog iets willen verbeteren?

Hans van den Barg:
Op het momment erg tevreden, maar continu bezig met ontwikkelingen en verbeteringen om nog meer rust, detail, transparantie en ruimteafbeelding te verkrijgen bij het afspelen.

Nieuwe ontwikkelingen van Hans zijn:

- Active OPT (actieve uitganstransformator)
- Buizenvoeding voor de DDDAC


Audio Dandy:
Hans van den Barg heel erg bedankt voor het demonstreren van jouw Simplex versterker en verbeterde DDDAC op de AZB dag.
En natuurlijk voor dit interview, ik kijk zeker uit naar je toekomstige audio projecten!

 

Maarten van Druten (Audio Dandy)




 

Special thanks to Hans van Barg for his support
and help with this review.




 


                                                                                 BACK

                                                         Copyright(C) 2015 www.maartenvandruten.com   All Rights Reserved